Lombok
Lombok: het rustige, authentieke alternatief voor Bali
In 2018, tijdens mijn eerste reis naar Indonesië, was het plan eigenlijk simpel: eerst Bali ontdekken en daarna doorreizen naar Lombok. Maar de natuur beslist daar toen anders over. Net voor ons vertrek werd Lombok getroffen door een reeks zware aardbevingen. We hebben toen dus ons hele reisschema moeten aanpassen en hebben Lombok toen uit onze planning geschrapt. Op dat moment was dit een enorme teleurstelling, maar uiteraard de enige verstandige beslissing.
Toen we in 2024 begonnen aan het plannen van onze 2e reis naar Indonesië, stond Lombok dus meteen helemaal bovenaan ons lijstje. En deze keer lukte het wel: we konden er eindelijk naartoe. Eerste indruk bij aankomst: A-mai. Wauw, wauw, wauw. Instant in love met dit eiland!
Even heel eerlijk (en dit is natuurlijk een persoonlijke mening): ik begrijp echt niet zo heel goed waarom zoveel mensen per sé naar Bali willen, terwijl Lombok letterlijk vlak ernaast ligt en zoveel rustiger, puurder en wilder aanvoelt. Hier vind je stranden waar bijna niemand is, dorpen die echt nog authentiek zijn en spontane, oprechte ontmoetingen met locals.
Wij konden er helaas maar 4 dagen blijven voordat we verder reisden naar Flores. Achteraf gezien was dit eigenlijk te kort. Mocht ik het opnieuw plannen, dan zou ik hier minstens een week blijven.
Lombok voelt echt als een klein paradijs dat voorlopig nog grotendeels gespaard blijft van massatoerisme, en ik hoop zo hard dat dat nog lang zo mag blijven (want ja, wij gaan zeker nog terug).
Waar logeren?
Van alle eilanden die we tijdens deze reis bezochten, vonden we Lombok zonder enige twijfel het beste qua prijs-kwaliteit voor accommodaties. Echt ongelofelijk hoeveel prachtige plaatsen je hier vindt voor een verrassend lage prijs. We hadden het moeilijk om te kiezen, alle adresjes waren om ter mooist en leken écht paradijs op aarde te zijn!
Omdat ons verblijf op Lombok maar een paar dagen duurde en volledig in het teken stond van de beklimming van de Mount Rinjani (daar vertel ik hieronder meer over), kozen we ervoor om in Senggigi te logeren. De ligging hier is ideaal, tussen de luchthaven en het Rinjani National Park in het noorden.
Onze planning zag er zo uit:
- 1 nacht in The Chandi Boutique Resort & Spa, ons absolute favoriete hotel. Echt een pareltje! De kamers zijn prachtig, het restaurant is fantastisch en de ligbedden aan het zwembad voelen aan als die van een vijfsterrenhotel. Het hele domein is super verzorgd. De eigenaar, een heel vriendelijke Duitser, legt duidelijk de nadruk op service en dat merk je aan alles. Ons korte verblijf hier was gewoon za-lig!
- 1 nacht in Rinjani Lodge, net voor de trek. Ook dit hotel kunnen we 200% aanbevelen. Super comfortabel en met een ongelooflijk uitzicht. Onze kamer keek rechtstreeks uit op het zwembad, met in de verte rijstvelden in de vallei. Wakker worden in deze lodge tijdens de zonsopgang was magisch! Pluspuntje: deze lodge ligt op amper 100 meter van de ingang van de Senaru-watervallen. En dan nog een bonus: wij hebben ook via hen onze Rinjani-trek geboekt, en die was geweldig goed georganiseerd met een supergids.
- 1 nacht in een tent tijdens de trek. Daarover zo dadelijk meer info.
- 2 nachten in Jeeva Klui Resort, na de trek. Dit resort ligt vlak naast The Chandi. Zoals ik in de intro al zei, konden we niet kiezen en hebben we dus voor 2 verschillende adresjes gekozen vlak bij elkaar om iets anders te testen. Als ik moet kiezen, heb ik toch een kleine voorkeur voor The Chandi. Geen specifieke reden, want beide hotels waren prachtig, puur een buikgevoel.
Hoe verplaats je je best op Lombok?
In het zuiden van Lombok (rond Kuta en Mandalika) en in de regio Mataram/Senggigi kan je gewoon Grab gebruiken. De prijzen zijn super voordelig, het is comfortabel en gemakkelijk, en je moet niet onderhandelen over tarieven. Eén klik in de app en je bent vertrokken.
Maar van zodra je richting het noorden trekt, naar de regio van Senaru, Sembalun, Tiu Kelep of andere dorpjes rond de Rinjani, wordt het een beetje ingewikkelder. Grab-chauffeurs in deze regio zijn al even gemakkelijk te vinden als wifi op de top van de vulkaan…😅.
Wij hebben in deze streek dus gewoon ons vervoer via onze accommodaties geregeld. De meeste hotels of guesthouses kunnen zonder probleem een chauffeur organiseren, en de prijzen blijven gelukkig heel betaalbaar. Voor ons was dit de gemakkelijkste oplossing.
Als we wat meer tijd hadden gehad, dan zouden we heel graag wat meer van Lombok hebben willen ontdekken. De wegen zijn op vele plaatsen in goede staat, en dus is dit eiland ook perfect om een scooter te huren. Dat heeft je ook het meeste vrijheid: gewoon stoppen waar je wil, je eigen tempo bepalen en spontaan op zoek naar nieuwe plekjes.
Must-do's op Lombok
Lombok heeft echt alles, dus keuze zat! In het zuiden vind je stranden die postkaart-waardig zijn, in het binnenland eindeloze rijsvelden à volonté, en in het noorden ontdek je indrukwekkende watervallen en authentieke dorpjes. En dan is er natuurlijk nog dé vulkaan van het eiland: Mount Rinjani, die vooral bekend staat om zijn enorme krater en het turquoise kratermeer.
En als je dan toch op Lombok bent, probeer dan zeker enkele kleine eilandjes rondom mee te pikken. Sommigen van deze omliggende eilandjes zijn nog volledig onbewoond en compleet ongerept: echte stukjes paradijs die je nog helemaal voor jezelf kan hebben!
Wijzelf kwamen met één grote missie naar Lombok: de beklimming van de Rinjani. Dat avontuur staat dus centraal in dit artikel. Maar daarna geef ik je graag nog enkele andere tips voor activiteiten op het eiland, zodat je je reis kan aanpassen naar wat jij het liefst doet.
De beklimming van Mount Rinjani
Pfffffiouu… Ik weet zelfs niet waar ik moet beginnen om dit avontuur in een artikel neer te pennen. Voor ons vertrek heb ik echt úúren opzoekwerk gemaakt over deze trek. En hoe meer ik las, hoe meer ik twijfelde over zowat alles: 2 dagen of 3 dagen? Vertrekken vanuit Senaru of toch eerder vanuit Sembalun? Tot aan de top klimmen, of stoppen aan de kraterrand? Maar ook: Zou ik dit fysiek wel aankunnen? Of zou ik ergens in het midden crashen? Dan nog wat piekerwerk omtrent de nacht in een tent, de temperatuur ’s nachts, het eten onderweg, … Conclusie: ik zat duidelijk in een kleine pre-trek paniekmodus.
Maar tegelijkertijd was ik ook super enthousiast. Ik had zoveel foto’s gezien van de krater met dat eilandje in het middel van een fel turquoise meer, en ik kreeg letterlijk kippenvel bij de gedachte dat wij dit zouden gaan meemaken.
Eerst: welke trek kies je en met welke organisatie?
Initieel heb ik een berichtje gestuurd naar onze accommodatie Rinjani Lodge met een simpele vraag: Is het aangeraden om deze trek in 2 of in 3 dagen te doen? Onze planning was namelijk vrij strak, dus we wilden hier echt de juiste keuze maken. We kregen ontzettend snel antwoord, en kregen heel eerlijk en goed advies. Ze waren zo ontzettend vriendelijk en behulpzaam, dat we uiteindelijk beslisten om alles gewoon volledig via hen te boeken.
Wij kozen voor de 2-daagse trek tot aan de kraterrand, met vertrek vanuit Senaru. En achteraf bekeken was dat voor ons de perfecte keuze. De klim is fysiek best zwaar maar het uitzicht op de kraterrand is gewoon P.R.A.C.H.T.I.G!
Een kleine tip als je verschillende organisaties vergelijkt: kijk zeker ook naar hun ecotoerisme-aanpak. Daar zitten namelijk enorme verschillen in. en op zo’n mooie plaats zou iedereen eigenlijk verantwoordelijkheid moeten nemen om de natuur te beschermen. Maar helaas is dat nog niet overal vanzelfsprekend.
Organisatie gekozen? Hoe verloopt de trek dan eigenlijk?
Je moet sowieso de dag voordien al aankomen. Wij vertrokken rond de middag uit Senggigi en kwamen rond 14u aan in Senaru. Na het inchecken hebben we die dag nog de wandeling naar de watervallen Sendang Gile en Tiu Kelep gemaakt (hieronder meer daarover).
’s Avonds aten we in de lodge en kwam onze gids langs voor de briefing. En daar kregen we meteen een leuke verrassing: we zouden een privégids hebben, alleen voor ons 2. Hij legde alles rustig uit: wat we zeker in onze rugzak moesten steken, hoe de trek precies zou verlopen, de timing, de pauzes onderweg, … Dat gaf best een geruststellend gevoel. Hij bood ons ook extra materiaal aan zoals wandelstokken. Als je je afvraagt of dat echt nodig is… 1 enkel antwoord: JA, absoluut! Je knieën gaan je later dankbaar zijn!
De volgende ochtend ging de wekker om 6u. Snel ontbijten en om 7u werden we opgehaald met een pick-up. Na een kwartiertje rijden kwamen we aan bij de ingang van het nationale park en kon het avontuur dus eindelijk echt beginnen.
Voor deze trek werden we begeleid door 1 gids en 2 dragers, de onzichtbare helden van de Rinjani. Zij droegen werkelijk alles: de tent, het eten, spullen om te koken, onze spullen, … gewoon ons leventje voor de komende 48u. Die mannen hadden makkelijk 40 kilo op hun schouders, liepen gewoon in slippers, compleet relaxed, sommigen zelfs zingend. Terwijl wij dus onze longen uit het lijf aan het klimmen waren, liepen zij rustig voor om voor ons op de volgende rustplaats te zijn en alles klaar te zetten. Echt wel indrukwekkend!
De trek begon vrij rustig, met een zacht tempo en regelmatige pauzes. Na ongeveer 2,5u houden we onze eerste echte stop. En daar gebeurt iets wat we totaal niet verwacht hadden: de dragers toveren plots een maaltijd tevoorschijn die wel in een restaurant gemaakt lijkt te zijn. rijst, groenten, kop, een ijskoude cola (yep, lifesaver op zo’n moment!) en fruit als dessert. Pure luxe, midden in de bergen! Ze hadden zelfs een klein tafeltje en mini-campingstoeltjes mee. Eerst moesten we daar wat mee lachen (het voelde een beetje té chic voor een bergtrek) maar later op de dag waren we zó dankbaar voor al dit materiaal!
Tijdens de pauzes kom je ook andere groepen tegen. Op zo’n momenten praat iedereen met iedereen, en worden er ervaringen uitgewisseld en wordt er veel gelachen. De sfeer is echt top! Van zodra de trek verdergaat, verspreiden de groepen zich vanzelf, waardoor wij meestal alleen op het wandelpad waren. Geen eindeloze rij wandelaars die elkaar volgenden dus, wat voor ons de ervaring helemaal compleet maakte!
Na de eerste lange pauze vertrokken we opnieuw voor 3 à 4 uur klimmen, en deze keer is het wel een pak steiler als in het begin. Gelukkig hadden we een fantastische gids. Hij hield ons constant in de gaten, paste het tempo aan en stelde extra pauzes voor wanneer nodig. Hij deed er echt alles aan om ervoor te zorgen dat we het zouden halen tot boven. En gelukkig maar, want dat laatste stuk was echt pittig. De laatste meters richting de kraterrand zijn best zwaar: losse stenen, steile hellingen en soms zelfs stukken waar we onze handen moesten gebruiken om onszelf omhoog te trekken.
Maar rond 15u bereikten we eindelijk de rand van de krater. En dat moment is eigenlijk totaal onbeschrijfelijk. Een panorama dat nóg indrukwekkender is dan alles wat ik vooraf had voorgesteld. Een moment waarop ik even niets meer kon zeggen omdat het uitzicht zo overweldigend was. Ik kon er bijna een traantje bij laten: een mix van vermoeidheid, opluchting, maar vooral van blijdschap en verwondering!
En laat ons eerlijk zijn: het is net omdat de klim zo zwaar was, dat dit moment zo speciaal aanvoelde. Alsof dit echt nog meer verdiend was. Zal me voor altijd bijblijven!
Van zodra we aankomen, leggen we onze spullen in de tent die al helemaal klaarstaat voor ons. En vanaf dan is het gewoon puur genieten. Wat een voldoening! We wandelen eerst nog wat rond door het kamp, nemen ruim de tijd om van het uitzicht te genieten en ik denk dat ik op minder dan 2u meer dan 500 foto’s heb genomen. Ondertussen babbelen we ook heel wat met de andere klimmers. De sfeer is super gezellig en relaxed. En ook dan bleven de dragers ons verwennen: eerst met een kleine snack van gefrituurde bananen, en daarna met een overheerlijke groentencurry als avondmaal, zo zo lekker!
En dan zal ik het toch ook maar even hebben over de vraag waar iedereen stiekem mee zit… de toiletten. Er wordt een kleine “toilettent” gemonteerd vlakbij het kamp. Eigenlijk is dit gewoon een gat in de grond met een zeil er rond. Uiteraard heel basic, maar goed, ik had me voorbereid op nog veel erger. Voor onze reis had ik heel wat verhalen gelezen over kampen die wel leken op een containerpark. Oké, hier en daar lag er een zakdoekje in de struiken, maar het was absoluut niet zo dramatisch als wat sommigen beschreven. Steeds meer organisaties zetten gelukkig in op ecologisch verantwoord trekken, en je merkt dat dat stilaan het verschil begint te maken.
Net voor de avond valt, krijgen we nog een prachtige zonsondergang te zien, aan de overkant van de kraterrand. En ik moet toegeven dat we zoveel geluk hadden: we zaten letterlijk boven de wolken, en dat gaf de mooiste zichten. Het voelde bijna alsof we even op een andere planeet stonden, totaal onwerkelijk!
Maar van zodra de zon weg is, is een kwestie van minuten voor iedereen in de tent kruipt. De kou daarboven is namelijk niet te onderschatten. Iedereen had ons ervoor gewaarschuwd, en ik bevestig dit ook nog eens: het wordt daar echt koud, héél koud! Dus, kleine tip: neem genoeg warme lagen mee. Je gaat hier zo blij mee zijn in de avond. Op 2.600 meter hoogte kan de wind serieus waaien, zelfs als het overdag stralend weer was.
De volgende ochtend staan we vroeg op om de zonsopgang te zien. En opnieuw krijgen we een ongelofelijk spektakel voorgeschoteld. De zon komt tevoorschijn achter het kratermeer en wij genieten van opnieuw een ongelofelijk moment! Wij hebben echt ontzettend veel geluk gehad met het weer en alles zat gewoon eens mee.
Terwijl wij nog aan het genieten waren van de lucht die langzaam van kleur veranderde, waren de dragers al volop bezig met het ontbijt klaar te maken. En opnieuw was dit hotelwaardig! De batterijtjes waren dus goed opgeladen en dat was nodig. Tijd om het kamp op te ruimen en aan de afdaling te beginnen. En euh… dat was meteen een heel pakje minder leuk. Ik dacht dat de klim omhoog het zwaarste deel zou zijn en dat dat er dus al op zat. Maar eigenlijk, nope, na 2u afdaling smeekte ik bijna om weer een stukje omhoog te mogen klimmen. Maar, ik was wel superblij met mijn wandelstokken op dat moment. Zonder die stokken hadden mijn knieën het nooit overleefd op die steile, gladde paden.
Rond de middag hielden we nog een laatste lunchpauze voordat we aan het laatste stuk van de afdaling begonnen. Ik weet niet of het door de vermoeidheid kwam of door de magie van het moment, maar ik had oprecht het gevoel dat ik de beste spaghetti bolognese van mijn leven aan het eten was.
Eenmaal terug aan de ingang van het park stond er een pick-up klaar ons weer naar de lodge te brengen. en zo kwam dit avontuur ten einde: wat een ervaring!
Als ik het moet samenvatten: één van de mooiste treks, misschien zelfs één van de mooiste ervaringen van al mijn reizen samen. Moest je nog twijfelen, kan ik je enkel aanraden om dit gewoon te doen. En trouwens, kleine geruststelling: je hoeft niet per sé tot aan de top te gaan, de kraterrand alleen al is een ervaring die je voor altijd bijblijft!
Andere leuke activiteiten op Lombok
Activiteiten in het noorden van Lombok
🌿 Bezoek aan het dorp Senaru
Als je wat extra tijd hebt, raad ik echt aan om wat langer in Senaru te blijven en het dorp zelf te verkennen. Het is een traditioneel dorp van het Sasak-volk, de oorspronkelijke bewoners van Lombok. Je krijgt er meteen een heel andere kant van het eiland te zien: bamboehuisjes, traditionele rijstschuren en lokale gewoontes die hier nog deel uitmaken van het dagelijks leven. Het is een leuke manier om een andere kant van Lombok te leren kennen.
💦 Wandeling naar de watervallen van Sendang Gile en Tiu Kelep
Zelfs als je geen zin hebt in grote treks of de beklimming van de Mount Rinjani niets voor jou is, is Senaru absoluut de moeite waard dankzij deze 2 prachtige watervallen. De wandeling start gewoon in het dorp. Na een korte afdaling bereik je al snel Sendang Gile, een indrukwekkende waterval die meteen voor een verfrissend moment zorgt. Daarna volg je een pad langs de rivier richting Tiu Kelep, mijn persoonlijke favoriet: een prachtige waterval die in een turquoise natuurlijk bassin valt. Perfect om even een frisse duik te nemen. Kleine tip: probeer ’s ochtends te komen. Dan is het meestal rustiger en is het licht ook het mooist!
🌾 Tetebatu
Een bezoek aan Tetebatu, aan de voet van de Mount Rinjani, is de perfecte plek om even helemaal tot rust te komen tussen de eindeloze groene rijstvelden. Je wandelt er echt door een landschap dat uit een postkaart lijkt te komen, met een sfeer die nog rustiger en landelijker aanvoelt dan in Senaru. Het is een plaats waar je het echte, authentieke Lombok kan opsnuiven. Wij hebben het helaas niet meer in onze planning kunnen passen, maar ik heb een artikel gevonden dat deze regio prachtig beschrijft. Als je interesse hebt om dit stukje Lombok te bezoeken, lees dan zeker meer in dit artikel.
🏝️ Relaxen op de Gili-eilanden : Air, Trawangan & Meno
De Gili-eilanden zijn 3 kleine pareltjes voor de noordwestkust van Lombok. Je geraakt er gemakkelijk met de boot, zowel vanuit Lombok als vanuit Bali. Als je zin hebt in enkele dagen pure ontspanning, zit je hier helemaal goed: witte zandstranden, turquoise water en vooral… geen auto’s. Je verplaatst je hier enkel met de fiets of met een traditionele paardenkoets.
Wij hebben de Gili’s bezocht tijdens een daguitstap, maar veel reizigers blijven er enkele nachten om echt van de sfeer te genieten. Een klein overzichtje om je te helpen kiezen:
- Gili Trawangan: ideaal als je houdt van bars, muziek en een gezellige avondsfeer
- Gili Air: de perfecte mix tussen ontspanning en leuke activiteiten zoals snorkelen.
- Gili Meno: het rustigste eiland, romantisch en en kalm.
Wil je meer weten over deze 3 eilanden? Dan kan je mijn volledige artikel over de Gili’s hier lezen.
Activiteiten in he zuiden van Lombok
Het zuiden van Lombok staat vooral bekend om zijn droomstranden en krachtige golven, waardoor het een ideale plek is om te leren surfen. Overal vind je surfscholen en dat zorgt voor een heel relaxte, jonge sfeer. Een regio waar je gerust enkele dagen kan blijven hangen. Wij zijn er zelf niet geraakt omdat onze planning zo vol stond, maar zoals ik al zei: een volgende reis naar Indonesië zit al ergens in mijn hoofd. En dan staat het zuiden van Lombok absoluut op de agenda. Dit zijn alvast de plaatsen die ik zelf op mijn lijstje heb gezet:
🏖️ Kuta Lombok
Het kloppend hart van het zuiden van het eiland. Van hieruit kan je verschillende prachtige stranden ontdekken, zoals Tanjung Aan of Selong Belanak. Perfect om te ontspannen, wat te zonnen, of om enkele surflessen te nemen. Want ja, dat staat bij mij ondertussen hoog op de lijst, ik wil het al veel te lang eens proberen.
🌴 Gili Asahan
Droom je van een plaats die nog rustiger en ongerepter is, dan is Gili Asahan een geweldige optie. Dit kleine eiland voelt bijna geheim aan en is perfect voor snorkelen, spectaculaire zonsondergangen en een paar dagen waar helemaal niets moet en alles mag. Ik heb al een tijdje een verblijf op het oog dat me helemaal doet wegdromen: Gili Asahan Eco Lodge. Op het programma in dit verblijf: bootuitstappen naar de mooiste snorkelplekjes, yoga, wandelingen langs het strand, en zelfs paarden die vrij rondlopen op het strand: het ultieme tropische droomscenario dat ik ooit hoop te mogen boeken!
💗 Pink Beach
Pink Beach is beroemd om zijn lichtroze zand, dat ontstaat door een mix van wit zand en kleine stukjes koraal. In het zonlicht krijgt het strand een heel bijzondere kleur. Het water is er intens blauw en de onderwaterwereld is perfect om te snorkelen vanop dit strand: veel vissen en nog mooie, goed bewaarde koralen. Dit strand is nog puur natuur, zonder veel infrastructuur, waardoor je echt het gevoel hebt dat je even helemaal weg bent van de rest van de wereld.
🏝️ Andere, veel minder bekende Gilis
Het woord Gili staat eigenlijk gewoon voor “eiland”. Rond Lombok liggen een hele reeks kleine Gili-eilanden, veel minder bekend dan de 3 fameuze Gili-eilanden. Deze zijn vaak bijna verlaten en gespaard van overtoerisme. Het is absoluut de moeite waard om er een paar met de boot te verkennen. Het makkelijkst is om dat gewoon via je hotel of een lokale organisatie te regelen, afhankelijk van waar je verblijft en wat je wil doen: snorkelen, een verlaten strand ontdekken of gewoon een dagje eilandhoppen, alles is mogelijk.
🌅 Bukit Merese
Eén van de mooiste plaatsen op Lombok om de zonsondergang te gaan bekijken. Na een korte en makkelijke wandeling kom je boven op groene heuvels met een prachtig panoramisch uitzicht over de oceaan en de stranden rond Kuta. De sfeer is er super rustig, zeker tegen het einde van de dag. Een zeker niet te missen plaats als je in het zuiden van het eiland verblijft.
Activiteiten in het westen van Lombok
🌊 Senggigi
Zoals je hierboven al kon lezen, kozen wij Senggigi als uitvalsbasis voor een paar nachten voor en na onze beklimming van Mount Rinjani. Vooral omdat het logistiek gezien gewoon perfect gesitueerd was: tussen de luchthaven van Lombok en het Rinjani National Park.
Maar los van dat praktische aspect is Senggigi ook gewoon op zich de moeite waard. Het is eigenlijk een beetje de historische badplaats van Lombok en een ideale plaats om het eiland rustig te leren kennen. Je vindt er mooie stranden, heel wat hotels en restaurants, en vooral prachtige plaatsen om de zonsondergang te bewonderen met uitzicht op de Mount Agung op Bali.
Wanneer ik “badplaats” en “veel hotels’ schrijf, verwacht dan zeker geen Bali-taferelen. De sfeer is hier veel rustiger en kleinschaliger, zonder massatoerisme. Alles voelt relaxed en authentiek aan. Het is dus een ideale plaats om even op adem te komen na een groot avontuur zoals de Rinjani, en rustig te genieten van al wat de oceaan te bieden heeft.
Lombok, wij zien elkaar gegarandeerd terug!
Dit was dus mijn ervaring op Lombok. Zoals je waarschijnlijk wel gemerkt hebt bij het lezen van dit artikel: ik heb mijn hart echt verloren op dit eiland, en hier wil ik absoluut nog eens terug naartoe.
Of je nu op zoek bent naar avontuur, natuur, cultuur of gewoon een paar dagen pure ontspanning, Lombok heeft volgens mij echt alles in huis.
Na ons verblijf op Lombok namen wij het vliegtuig richting het eiland Flores. Daar beleefden we één van de mooiste reiservaringen ooit: 3 dagen varen door de wateren van het Komodo National Park. Benieuwd naar dat avontuur? Lees dan zeker het volledige artikel dat ik hierover heb geschreven.
Andere Indonesische eilanden om te ontdekken
Wil je meer van Indonesië ontdekken? Lees dan hier verder en kies de bestemming van jouw keuze:
